PTR-record (reverse DNS) instellen voor e-mailservers

Een PTR-record, ook wel reverse DNS genoemd, koppelt een IP-adres terug aan een hostnaam. Voor mailservers is dit cruciaal: ontvangende servers controleren of het verzendende IP-adres een geldige PTR-record heeft. Ontbreekt die, dan belandt uw e-mail vaker in de spam of wordt deze geweigerd. In dit artikel leest u wat een PTR-record is, waarom het ontbreekt en hoe u het correct instelt.

Probleem

Uw uitgaande e-mail komt regelmatig in de spammap terecht of wordt door ontvangende servers geweigerd met een melding over reverse DNS. Een test van uw mailserver laat zien dat er geen PTR-record is ingesteld voor het IP-adres waarmee u verzendt.

Oorzaak

Reverse DNS werkt anders dan gewone (forward) DNS. Een A-record wijst een naam naar een IP-adres, terwijl een PTR-record juist een IP-adres terugkoppelt naar een naam. Deze records worden niet in uw eigen DNS-zone beheerd, maar in de reverse-zone die eigendom is van de partij die het IP-adres uitgeeft: doorgaans uw hosting- of internetprovider.

Het ontbreken van een PTR-record komt vaak doordat een nieuwe server of een nieuw IP-adres is opgeleverd zonder dat de reverse DNS is geconfigureerd. Ook een PTR-record die niet overeenkomt met de HELO/EHLO-naam van de mailserver leidt tot problemen.

Omdat u de reverse-zone meestal niet zelf beheert, moet de wijziging vaak via uw provider verlopen in plaats van via uw eigen DNS-paneel.

Oplossing

Bepaal eerst het IP-adres waarmee uw mailserver naar buiten verzendt en de hostnaam die de server in zijn HELO/EHLO gebruikt (bijvoorbeeld mail.uwdomein.nl).

Zorg dat er een forward A-record bestaat dat de hostnaam naar dat IP-adres wijst. PTR en A-record moeten op elkaar aansluiten (forward-confirmed reverse DNS).

Stel vervolgens de PTR-record in. Als uw provider een paneel biedt voor reverse DNS, doet u dit zelf; anders vraagt u de provider om voor uw IP-adres een PTR naar de juiste hostnaam te zetten.

Stappenplan

1. Achterhaal het uitgaande IP-adres van uw mailserver.
2. Bepaal de gewenste hostnaam, bijvoorbeeld mail.uwdomein.nl.
3. Maak een A-record aan dat deze hostnaam naar het IP-adres wijst.
4. Open het reverse-DNS-beheer bij uw provider of dien een verzoek in.
5. Stel de PTR-record voor het IP-adres in op dezelfde hostnaam.
6. Sla de wijziging op en wacht op propagatie.
7. Controleer met een reverse-DNS-tool of het IP-adres de juiste naam teruggeeft.
8. Verstuur een testmail en bekijk de headers om de reputatie te beoordelen.

Voorbeeld forward-confirmed reverse DNS

Voor een betrouwbare mailserver moeten forward en reverse op elkaar aansluiten. Onderstaand voorbeeld laat zien hoe A-record en PTR-record samenhangen.

Voorbeeld:

A-record:  mail.uwdomein.nl  ->  203.0.113.25
PTR-record: 203.0.113.25      ->  mail.uwdomein.nl

Waarom reverse DNS belangrijk is voor e-mail

Grote e-mailpartijen zoals Microsoft en Google gebruiken reverse DNS als een van de signalen om te bepalen of een verzendende server legitiem is. Een ontbrekende of niet-overeenkomende PTR-record is een sterk spamsignaal.

Reverse DNS is vooral relevant als u zelf een mailserver beheert. Verzendt u via een dienst als Microsoft 365 of Google Workspace, dan regelen die partijen de reverse DNS van hun eigen verzendservers en hoeft u dit niet zelf in te stellen.

• PTR-record moet overeenkomen met de HELO/EHLO-naam
• Forward A-record en PTR-record moeten naar elkaar verwijzen
• Beheer verloopt via de IP-eigenaar, niet via uw domein-DNS

Veelgemaakte fouten

• Proberen een PTR-record in de eigen domein-DNS-zone te zetten in plaats van de reverse-zone.
• Een PTR-record instellen die niet overeenkomt met de HELO-naam van de mailserver.
• Geen forward A-record aanmaken die op het PTR aansluit.
• Aannemen dat reverse DNS nodig is terwijl u via Microsoft 365 of Google Workspace verzendt.
• Een PTR met een generieke providernaam laten staan in plaats van uw eigen mailhostnaam.
• Niet wachten op propagatie en te vroeg concluderen dat het niet werkt.

Controle na afloop

1. Voer een reverse-DNS-lookup uit op uw uitgaande IP-adres.
2. Controleer of de teruggegeven naam exact overeenkomt met uw A-record.
3. Verstuur een testmail naar een extern adres en bekijk of de mail aankomt.
4. Gebruik een mailtest-tool om te bevestigen dat reverse DNS slaagt.

Praktische tips

• Stem de HELO/EHLO-naam, het A-record en het PTR-record altijd op elkaar af.
• Documenteer welk IP-adres bij welke hostnaam hoort, zeker bij meerdere servers.
• Vraag bij twijfel uw provider om de reverse DNS te bevestigen.
• Combineer reverse DNS met SPF, DKIM en DMARC voor de beste afleverbaarheid.

Veelgestelde vragen

Kan ik zelf een PTR-record instellen?

Dat hangt af van uw provider. De PTR-record staat in de reverse-zone die eigendom is van de IP-eigenaar. Sommige providers bieden hiervoor een paneel; anders dient u een verzoek in.

Heb ik reverse DNS nodig bij Microsoft 365?

Nee. Bij Microsoft 365 of Google Workspace verzorgt de provider de reverse DNS van de verzendservers. U regelt dan SPF, DKIM en DMARC, maar geen eigen PTR.

Wat als forward en reverse niet overeenkomen?

Dan kan ontvangende e-mail uw berichten als verdacht markeren. Zorg dat het A-record en PTR-record exact naar elkaar verwijzen.

Samenvatting

Een PTR-record (reverse DNS) koppelt het IP-adres van uw mailserver terug aan een hostnaam en is belangrijk voor de afleverbaarheid van e-mail. Stel een bijpassend A-record in, laat de PTR-record via uw provider zetten en controleer dat forward en reverse op elkaar aansluiten. Bij Microsoft 365 of Google Workspace regelt de provider dit voor u.

Gerelateerde artikelen

• A-record instellen: een domein naar een IP-adres wijzen
• SPF-record instellen: e-mail authenticeren tegen spoofing
• MX-records wijzigen: e-mail naar de juiste server routeren

Komt u er niet uit? Plan een gratis strategiegesprek via https://www.bdmnl.nl/plan.